545 - « ظلمات است » سحرم هاتفِ ميخانه به دولت‌خواهى * گفت : بازآى كه ديرينهء اين درگاهى همچو جم ، جرعهء ما كش كه ز سرِّ دو جهان * پرتو جامِ جهان‌بين دهدت آگاهى بر دَرِ ميكده ، رندان قلندر باشند * كه ستانند و دهند افسرِ شاهنشاهى خشت زير سر و بر تارَكِ هفت اختر پاى * دست قدرت نگر و منصبِ صاحبْ‌جاهى سرِ ما و دَرِ ميخانه كه طرفِ بامش * به فلك بر شد و ديوارِ بدين كوتاهى قطعِ اين مرحله بىهمرهىِ خضر مكن * ظلمات است بترس از خطرِ گمراهى اگرت سلطنتِ فقر ببخشند ، اى دل * كمترين ملكِ تو از ماه بُوَد تا ماهى تو دمِ فقر ندانى زدن از دست مده * مسندِ خواجگى و مجلسِ تورانشاهى حافظِ خام طمع شرمى ازين قصّه بدار * عملت چيست كه فردوس برين مىخواهى ؟ * توضيحات : معنى بيت ( 1 و 2 ) ( سحرگاه ندا دهندهء غيبى ميكدهء معرفت كه خير مرا مىخواست گفت : به ميخانه برگرد كه تو چاكر قديمى آنجا هستى و مانند جمشيد يك جرعه شراب از ما بنوش كه ضمير مرشد ، تو را از راز دو جهان آگاه كند - موقوف المعانى ) معنى بيت ( 4 ) ( عارفان ميكدهء معرفت هرچند بجاى بالش ، خشت زير سر مىگذارند اما پا بر هفت آسمان مىگذارند ، مقام و مرتبهء آنان را نگاه كن كه منصب شاهى را نمىپذيرند ) معنى بيت ( 5 ) ( سر ما هميشه ملازم ميكدهء معرفت باد كه بام ميخانهء عشق و معرفت به فلك رسيده ، درحالىكه ديوارش بسيار كوتاه است ) معنى بيت ( 6 ) ( در پيمودن جاده سلوك و عرفان بايد از پيرو مرشد يعنى خضر راه كمك بگيرى زيرا در اين راه مشكلات زياد است ، پس از خطر گمراهى بترس ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 و 9 فرمايد : ( اى دل اگر تو را به عالم « فناى فى اللّه » برسانند به تمام دنيا حكومت مىكنى ) ( تو اهل درويشى و عشق نيستى پس لاف تجرد مزن ، كرسى وزارت خود را تو كه خواجه جلال الدين توران شاه وزير شاه شجاعى : حفظ كن ) ( اى حافظ كه آرزوهاى باطل در سر مىپرورى ، از اين سخن شرم كن ، كردار نيك تو چيست كه به پاداش آن خواهان بهشت شده‌اى ؟ ) خود تفسير كنيد ، اين نيت بر شما مبارك باد زيرا به زودى انجام مىگيرد و جاى نگرانى نمىباشد . 2 - همه شما را دوست دارند و از اخلاق پسنديده و محبت شما سخن مىگويند و از اينكه از ذوق سرشارى برخورداريد و در هر مجلس و محفلى برجسته و مورد توجه مىباشيد ، شكر خداى را بجاى آوريد و از صدقه دادن كوتاهى نكنيد . 3 - يكى از اقوام نزديك كه بسيار شخص محترمى است نياز مبرم به شما و خانواده‌اتان دارد هرچه زودتر به او مساعدت كنيد . 4 - پدر يا همسر شما از پيشامدى ناگوار رهايى پيدا كرده ، به شكرانه آن احسان كنيد . 5 - مسافر شما حالش خوبست . به زودى به مسافرتى مىرويد و خيلى چيزها براى شما روشن خواهد شد ، نگران نباشد . 6 - خانم و آقاى محترم با توجه به بيت‌هاى اين غزل روحيه جناب‌عالى چنين است : در كارهاى هنرى در هر زمينه‌اى موفق مىشويد ، از نيروى حس ششم بسيار قوى برخورداريد ، انديشه‌اى پاك و بىآلايش داريد و هميشه به فكر ديگران هستيد هرچند قدرى شكاكيد . شخصى تميز ، نظيف و معطر مىباشيد ولى گاهى شلخته و بىمبالات ، در اجتماع و در جمع دوستان و فاميل از محبوبيتى خاص بهره‌مند هستيد .